Wyobraź sobie, że stoisz nad spokojną taflą wody, a wokół Ciebie wyrastają kilkusetmetrowe ściany skalne. Myślisz: „Góry?” – nie tym razem. Fiordy to nie góry, choć potrafią wyglądać jak sceneria z filmu fantasy. To ślady po dawnych lodowcach, które nie miały litości dla lądu. W tym artykule odkrywamy, co sprawia, że fiordy – zwłaszcza te z Norwegii i Islandii – tak hipnotyzują, i dlaczego warto je zobaczyć chociaż raz w życiu.
Fiordy co to
Fiordy to długie, wąskie zatoki morskie otoczone stromymi zboczami, powstałe na skutek działania lodowców. Słowo „fiord” pochodzi z języka norweskiego i oznacza „zatokę” lub „kanał”. Fiord czy fjord? Oba określenia są poprawne – „fjord” to zapis oryginalny, norweski, natomiast „fiord” to jego spolszczona wersja.
Jeśli zastanawiasz się: fiordy co to, wyobraź sobie wąską dolinę zalaną wodą morską, często otoczoną majestatycznymi górami. Te spektakularne formacje geologiczne występują głównie w krajach nordyckich i są jednymi z najbardziej ikonicznych symboli Norwegii.
Czy fiordy to góry?
Nie, fiordy to nie góry, chociaż często są nimi otoczone. Fiord to forma ukształtowania terenu – wąska zatoka wcinająca się głęboko w ląd, utworzona przez cofający się lodowiec.
To właśnie otaczające fiordy góry sprawiają, że krajobraz jest tak spektakularny – tworzą pionowe ściany skalne, które podkreślają dramatyczne piękno tych miejsc.
Jak powstały fiordy
Fiordy powstały tysiące lat temu, w epoce lodowcowej. Cofające się lodowce żłobiły głębokie doliny w skałach, które później zostały zalane przez wody morskie.
To właśnie dzięki temu procesowi powstały fiordy – niezwykle głębokie i wąskie, często sięgające setek metrów pod powierzchnię wody.
Gdzie są fiordy
Fiordy można znaleźć na całym świecie, ale najbardziej znane znajdują się w Norwegii. Inne kraje z fiordami to Islandia, Nowa Zelandia, Kanada, Chile i Szkocja.
Jeśli wpisujesz w wyszukiwarkę „fiordy co to”, pewnie trafiłeś już na zdjęcia z Norwegii – i nie bez powodu. To właśnie tam fiordy są najbardziej spektakularne i dostępne turystycznie.
Fiordy mapa
Jeśli planujesz podróż i chcesz zobaczyć fiordy, mapa Norwegii będzie Twoim najlepszym przyjacielem. Najwięcej fiordów znajdziesz w zachodniej części kraju, w regionach takich jak Sognefjord, Hardangerfjord czy Geirangerfjord.
Warto zaznaczyć fiordy na mapie jeszcze przed podróżą, by lepiej zaplanować trasę i nie przegapić najpiękniejszych miejsc.
Jaki jest największy fiord na świecie?
Największy fiord na świecie to Scoresby Sund na wschodnim wybrzeżu Grenlandii. Ma ponad 350 kilometrów długości i rozgałęzia się na wiele mniejszych odnóg.
Jednak najdłuższy fiord w Norwegii i Europie to Sognefjord, który liczy sobie ponad 200 kilometrów długości.
Widok na Nærøyfjord, odnogę Sognefjordu, z Gudvangen – w miejscu, gdzie stoi replika łodzi wikingów, historia spotyka się z majestatem norweskiej natury.
Fiordy Norweskie
Fiordy norweskie to najpiękniejsze i najbardziej znane fiordy na świecie. Znajdziesz tu wszystko: surową przyrodę, wodospady spadające z klifów i miasteczka wyglądające jak z pocztówki.
Jeśli ktoś szuka odpowiedzi na pytanie „fiordy co to”, to wizyta w Norwegii rozwieje wszelkie wątpliwości – to jedno z tych miejsc, które trzeba zobaczyć na własne oczy.
Jaki jest najpiękniejszy fiord?
Za najpiękniejszy fiord świata często uznaje się Geirangerfjord w Norwegii. Jego strome, zielone zbocza, wodospady spadające prosto do wody i bajkowe wioski sprawiają, że jest to ikona norweskiej przyrody.
Fiord ten został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO i jest uznawany za jedno z najpiękniejszych miejsc nie tylko w Skandynawii, ale i w Europie.
Fiordy Norweskie lista
- Geirangerfjord – wpisany na listę UNESCO
- Sognefjord – najdłuższy w Norwegii
- Hardangerfjord – znany z sadów i lodowców
- Nærøyfjord – wąski i malowniczy
- Lysefjord – słynny dzięki Preikestolen
Wysokość i długość norweskich fiordów:
| Fiord | Długość (km) | Głębokość maks. (m) |
|---|---|---|
| Sognefjord | 205 | 1308 |
| Hardangerfjord | 179 | 860 |
| Geirangerfjord | 15 | 600+ |
| Nærøyfjord | 18 | ok. 500 |
| Lysefjord | 42 | 422 |
Fiordy Bergen
Bergen to idealna baza wypadowa do zwiedzania fiordów. Z tego miasta można wyruszyć na jednodniowe wycieczki do Sognefjord i Hardangerfjord.
Fiordy w okolicach Bergen są łatwo dostępne i dobrze skomunikowane, dlatego to jedno z najlepszych miejsc startowych dla turystów.
Kiedy najlepiej jechać na fiordy norweskie
Najlepszy czas na podróż do norweskich fiordów to maj–wrzesień. Wtedy pogoda jest najbardziej stabilna, a dni są długie i jasne.
Jeśli chcesz uniknąć tłumów, wybierz czerwiec lub wrzesień. Wiosna i jesień to również czas, gdy fiordy prezentują się wyjątkowo pięknie dzięki kwitnącej lub złocącej się przyrodzie.
Fiordy Szwecja
Fiordy w Szwecji nie są tak spektakularne jak te w Norwegii, ale również istnieją – zwłaszcza na zachodnim wybrzeżu, w okolicach Göteborga.
To dobra alternatywa dla osób szukających spokojniejszych i mniej turystycznych miejscówek.
Fiordy Szwecja lista
W Szwecji znajdziesz mniejsze, ale malownicze fiordy, takie jak:
- Gullmarsfjorden – najgłębszy fiord Szwecji, w pobliżu Lysekil
- Byfjorden – w okolicach Uddevalla
- Saltkällefjorden – w rejonie Bohuslän
Wysokość i długość szwedzkich fiordów:
| Fiord | Długość (km) | Głębokość maks. (m) |
| Gullmarsfjorden | 25 | 118 |
| Byfjorden | 15 | 60 |
| Saltkällefjorden | 12 | 50 |
Fiordy Islandia
Islandia ma swoje własne, surowe fiordy – głównie na wschodnim i zachodnim wybrzeżu. To miejsca dzikie, mniej dostępne, ale przez to wyjątkowe.
Fiordy Islandii przyciągają tych, którzy szukają kontaktu z naturą, spokoju i dramatycznych krajobrazów.
Fiordy Islandia lista
Najbardziej znane fiordy Islandii to:
- Arnarfjörður – drugi co do wielkości fiord Islandii
- Ísafjarðardjúp – duży system fiordów na północnym zachodzie
- Seyðisfjörður – znany z kolorowego miasteczka i pięknych widoków
- Borgarfjörður Eystri – idealny dla miłośników trekkingu i maskonurów
Wysokość i długość islandzkich fiordów:
| Fiord | Długość (km) | Głębokość maks. (m) |
| Arnarfjörður | 30 | ok. 600 |
| Ísafjarðardjúp | 75 | ok. 400 |
| Seyðisfjörður | 17 | ok. 200 |
| Borgarfjörður Eystri | 10 | ok. 150 |
Jak zwiedzać fiordy?
Fiordy można podziwiać na wiele sposobów – zależnie od preferencji i kondycji:
- Rejsy statkami i promami to najpopularniejszy sposób na zwiedzanie fiordów.
- Dla aktywnych polecane są wyprawy kajakowe – fiordy z poziomu wody robią niesamowite wrażenie.
- Można też korzystać z licznych punktów widokowych – jak Preikestolen czy Trolltunga.
- Trekking wzdłuż fiordów to świetna opcja dla tych, którzy chcą poczuć dzikość krajobrazu.
Co fotografować nad fiordami?
Fiordy są niezwykle fotogeniczne, a oto kilka pomysłów na zdjęcia:
- Odbicia gór w spokojnej wodzie fiordu
- Kolorowe domki i wioski przy fiordach, zwłaszcza w Norwegii
- Wodospady spadające pionowo do fiordu
- Zachody i wschody słońca nad linią wody
Fiordy – ciekawostki
- W Norwegii znajduje się ponad 1000 fiordów.
- Najgłębszy fiord Norwegii – Sognefjord – osiąga ponad 1300 metrów głębokości.
- W wielu fiordach można spotkać delfiny, orki i inne morskie ssaki.
- W Geirangerfjordzie z wysokości klifów spadają wodospady o nazwach „Siedem Sióstr” i „Zasłona Panny Młodej”.
Porównanie fiordów – Norwegia, Islandia, Szwecja
| Kraj | Fiordy | Dostępność | Surowość krajobrazu | Tłumy |
| Norwegia | Najwięcej, największe | Bardzo dobra | Średnia | Wysokie w sezonie |
| Islandia | Dzikie, surowe | Ograniczona | Bardzo wysoka | Niskie |
| Szwecja | Małe, spokojne | Dobra | Niska | Niskie |
- Arnarfjörður – drugi co do wielkości fiord Islandii
- Ísafjarðardjúp – duży system fiordów na północnym zachodzie
- Seyðisfjörður – znany z kolorowego miasteczka i pięknych widoków
- Borgarfjörður Eystri – idealny dla miłośników trekkingu i maskonurów
FAQ-Lista najczęściej zadawanych pytań na temat Fiordów
W większości przypadków fiordy nie zamarzają, ponieważ są połączone z morzem i mają zasoloną wodę. Jednak w bardzo zimnych rejonach, np. w niektórych częściach Grenlandii czy Kanady, może dochodzić do częściowego zamarzania.
Norwegia ma najwięcej fiordów na świecie i są one najlepiej znane i udostępnione turystycznie. Inne kraje z dużą liczbą fiordów to Islandia, Chile, Nowa Zelandia i Kanada.
Tak, można. Woda jest jednak bardzo zimna, nawet latem. Dla bezpieczeństwa zaleca się pływanie w stroju neoprenowym lub korzystanie z wyznaczonych kąpielisk.
Nie, Finlandia nie ma fiordów w klasycznym rozumieniu. Jej linia brzegowa jest bardziej niska i pagórkowata, z wieloma jeziorami i wyspami.
Nie, w Polsce nie występują fiordy. Mamy jednak klifowe wybrzeże (np. w okolicach Trzęsacza), które mogą przypominać nieco fiordowe krajobrazy.
Najlepiej sprawdzą się trekkingowe buty z dobrą przyczepnością i wodoodporną membraną. Szlaki bywają śliskie i kamieniste, więc stabilne obuwie to podstawa.
Tak, wiele z nich sięga kilkuset metrów głębokości. Np. Sognefjord w Norwegii ma ponad 1300 m głębokości.
Oczywiście! Dostępne są hotele, domki, pola namiotowe, a także tzw. hytte (norweskie chatki). W wielu miejscach można też kempingować z widokiem na fiord.
Powiązane artykuły
- Norwegia – Co Warto Zobaczyć? 10 Miejsc, Które Zostaną z Tobą na Zawsze
- Norwegia Geiranger – Przewodnik po Fiordach, Naturze i Atrakcjach
- Norwegia Lofoty – Raj na Końcu Świata. Co Zobaczyć i Jak Zaplanować Podróż?
- Oslo na weekend – zobacz, co warto zwiedzić w stolicy Norwegii
- 10 najciekawszych atrakcji w Tromsø, które musisz zobaczyć
