Największe kraje świata pod względem powierzchni: Rosja, Kanada, Chiny, USA

Na świecie istnieje blisko 200 państw, ale tylko cztery z nich zdecydowanie wyróżniają się pod względem powierzchni. Rosja, Kanada, Chiny i Stany Zjednoczone tworzą grupę gigantów geograficznych, których terytoria liczone są w milionach kilometrów kwadratowych. Ich rozmiary są tak ogromne, że często trudno wyobrazić sobie skalę — każdy z nich jest wielokrotnie większy od Polski, a niektóre rozciągają się przez kilka stref czasowych. Przyjrzyjmy się bliżej tym krajom.

Powierzchnia Rosji w km²

Rosja to największy kraj świata, którego powierzchnia wynosi około 17,1 mln km². Leży zarówno w Europie, jak i w Azji, zajmując aż jedną dziewiątą powierzchni całego globu. Państwo to rozciąga się przez 11 stref czasowych, co sprawia, że kiedy w Moskwie trwa poranek, na wschodnim krańcu kraju może być już noc.

Ciekawostki:

• Rosja jest około 55 razy większa od Polski (312 tys. km²).
• Na jej terenie znajduje się jezioro Bajkał — najgłębsze jezioro świata.
• Choć Rosja jest największym krajem pod względem powierzchni, nie należy do najludniejszych — populacja wynosi ok. 146 mln osób.

Powierzchnia Kanady w km²

Drugie miejsce zajmuje Kanada, której powierzchnia to około 9,98 mln km². Jest to największe państwo Ameryki Północnej, graniczące na południu ze Stanami Zjednoczonymi. Kanada rozciąga się przez 6 stref czasowych, a jej północne terytoria sięgają koła podbiegunowego.

Ciekawostki:

• Kanada jest około 32 razy większa od Polski.
• Kraj posiada najdłuższą linię brzegową na świecie — ponad 200 tys. km.
• Na jego terytorium znajduje się aż 20% światowych zasobów wody słodkiej.

Powierzchnia Chin w km²

Powierzchnia Chin również może robić wrażenie. Chiny zajmują powierzchnię około 9,6 mln km², co czyni je największym krajem Azji Wschodniej i trzecim (lub czwartym – w zależności od przyjętych metod pomiaru) na świecie. Rozciągają się przez 5 stref czasowych, jednak w praktyce w całym kraju obowiązuje jeden czas urzędowy – czas pekiński.

Ciekawostki:

• Chiny są około 31 razy większe od Polski.
• Do niedawna było to najludniejsze państwo świata z populacją przekraczającą 1,4 mld ludzi.
• Na ich terytorium znajdują się zarówno pustynie (Gobi, Takla Makan), jak i najwyższe góry świata (Himalaje z Mount Everest).

Powierzchnia USA w km²

Stany Zjednoczone zajmują powierzchnię około 9,52 mln km². Rozciągają się na kontynencie północnoamerykańskim oraz posiadają liczne terytoria zależne. USA obejmują 6 głównych stref czasowych (kontynentalne oraz Alaska i Hawaje), a uwzględniając terytoria zamorskie — jeszcze więcej.

Ciekawostki:

• USA są około 30 razy większe od Polski.
• To trzeci najludniejszy kraj świata, liczący ponad 330 mln mieszkańców.
• Na ich terenie występują wszystkie strefy klimatyczne, od arktycznego (Alaska) po tropikalny (Floryda, Hawaje).

Kontrowersje i geopolityczne ambicje

Choć zestawienia największych państw wydają się jednoznaczne, w rzeczywistości istnieją spory wśród geografów. Najczęściej dotyczą one tego, czy większe pod względem powierzchni są Chiny, czy USA. Wszystko zależy od tego, czy do powierzchni wlicza się wody śródlądowe. Licząc je, większe są Stany Zjednoczone, natomiast bez nich – Chiny.

Nie brakuje też geopolitycznych napięć związanych z powierzchnią.

• Chiny od lat toczą spory terytorialne z Indiami, Bhutanem czy krajami Azji Południowo-Wschodniej, próbując poszerzać swoje granice.
• USA nie tak dawno sugerowały chęć zakupu Grenlandii od Danii, co wywołało międzynarodowe dyskusje i kontrowersje.

Podsumowanie

Rosja, Kanada, Chiny i USA tworzą elitarną grupę największych krajów świata pod względem powierzchni. Ich terytoria są tak ogromne, że każdy z nich jest wielokrotnie większy od większości państw europejskich, co sprawia, że często trudno wyobrazić sobie ich skalę. Zestawienie tych czterech państw pokazuje, jak nierównomiernie rozłożona jest powierzchnia Ziemi i jak duże znaczenie ma geografia w kształtowaniu potęgi politycznej.

Choć wydawać by się mogło, że powierzchnia jest niezmienną daną geograficzną, historia pokazuje, że granice bywają płynne i podlegają ciągłym zmianom. Zmiany te wynikają zarówno z procesów historycznych, jak i ze współczesnych sporów geopolitycznych, które wciąż mają wpływ na relacje międzynarodowe. Właśnie dlatego analiza terytoriów tych największych państw pozwala lepiej zrozumieć nie tylko geografię, ale także dynamikę polityki światowej.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)